Céard a mholfainn dom féin ag 16 bliana d’aois

Litir dom féin nuair a bhí mé 16 bliana d’aois

D’éist mé leis an bpodchraoladh nua ó RTÉ. Beo Ar Éigean is ainm dó. Cíorann triúr ban an saol agus a dtuairimí faoi rudaí amhail a ngairmeacha, a mothúcháin agus araile. Sa dara heagrán, pléann siad cad a mholfadh siad dóibh féin nuair a bhí siad 16 bliana d’aois. Chuir sé mé ag smaoineamh faoi cad a scríobhfainn i litir chugam féin nuair a bhí mé 16 bliana d’aois.

Seo mo litir chugam féin:

A Sheanáin,

Tá taithí agam anois ar an saol nach bhfuil faighte agatsa fós. Is mian liom an deis seo a thapú chun tú a chur ar bhealach do leasa le go gcuirfidh tú do shaol chun sochair duit féin.

  1. An rud is tábhachtaí – airgead

Cé nach maith le daoine é a admháil go follasach, is mó an difear a dhéanann airgead do do shaol. Tá géarghá leis. Níl sé éasca é a thuilleamh ar dtús báire ach éiríonn sé níos fusa de réir a chéile.

Le gur féidir airgead a thuilleamh, caithfear roghanna a dhéanamh faoin ngairm ar mhaith leat a bheith agat amach anseo. Ná cuir an iomarca béime ar oideachas. Níl sé chomh tábhachtach sin in ainneoin cad a mhaíonn do thuismitheoirí agus na múinteoirí. Sin a chreideann Richard Branson. Tá an ceart aige.

Ná roghnaigh cúrsa ollscoile a mheasann tú a bheadh suimiúil. Roghnaigh cúrsa a chabhróidh leat airgead a thuilleamh. Sin an rud is tábhachtaí. Beidh do shaol níos fusa agus níos fearr le hairgead. Ní bheidh tú buartha faoi rudaí má bhíonn airgead agat.

Nuair a bheidh airgead agat, cuir roinnt de i dtaisce. Ní fiú d’airgead ar fad a ídiú go tapa. Níl gá le dúrud airgid i gcónaí mar sin coigil é. Bainfidh tú sochar níos fearr as nuair a bheidh a lán de coigilte agat.

Is fearr le mná fir ghustalacha. Ní dheirtear sin os ard ach is fíor é. Agus mé ag scríobh faoi mhná…

2. Mná – bí réidh do gach cleas agus don ghrá

Ag d’aois, níl mórán taithí agat le mná. Tarlóidh tuilleadh agus beidh neart deiseanna agat chun bualadh le mná. Mar sin féin, bí ar d’airdeall óir tá a lán mná ann ar mian leo cleasanna a imirt agus tú a chealgadh. Ná bí ag ceapadh go bhfuil gach bean ionraic. Faraor, tá a lán mná ann atá neamhionraic, neamhiontaofa, glic agus leithleasach. Téigh amach, bíodh spraoi agat, féach casadh le mná. Is cuid den saol é.

Bí réidh don sonas – agus don donas. Ná glac le bréaga ó mhná neamhionraca. Ná glac le feall agus le dímheas. Má chaitheann mná go dona leat, fág iad. Is mó an chailliúint dóibh é ná duitse.

Má chaitheann mná go maith leat, déan amhlaidh leo. Bainfidh tú sult astu.

Leid bheag eile – tapaigh na deiseanna agus tabhair póg do níos mó mná. Uaireanta ní bheidh a fhios agat ach beidh mná ag súil leis go bpógfaidh tú iad.

3. Ná braith ar do mhuintir

Bog amach ó theach do mhuintir chomh luath is ar féidir leat nuair a bheidh d’oideachas scoile críochnaithe agat. Faigh post, tuill airgead agus bí i do chónaí in áit eile. Tá sé tábhachtach duitse agus do do thuismitheoirí. Beidh siad ann i gcónaí chun cabhrú leat agus is féidir cuairt a thabhairt orthu.

Mar aon le sin, is fearr le mná fir atá neamhspleách ó thaobh airgead de agus is fearr leo fir nach bhfuil ina gcónaí lena muintir.

4. Taisteal

Téigh ag taisteal chomh minic is ar féidir. Tá an domhan mór agus tá an saol gearr. Is féidir cuairt a thabhairt ar a lán áiteanna gan mórán airgid. Nuair a bheidh tú scothaosta, ní móide go mbeidh na deiseanna céanna agat. Ná fán in Éirinn. Buail amach agus féach an domhan. Bainfidh tú sult as.

5. Tabhair aire do do shláinte

Is í an tsláinte ceann de na rudaí is tábhachtaí atá ann. Má theipeann ar do shláinte, beidh tú i bponc. Déan iarracht bheith aclaí, bia folláin a ithe, gan an iomarca a ithe, agus gan an iomarca deochanna meisciúla a ól. Ní bheidh a fhios agat go dtí go mbeidh tú níos sine ach tá sé níos fusa do shláinte a choinneáil go maith nuair atá tú óg ná nuair atá tú níos sine. Ná tosaigh drochnósanna mar ní bheidh ort dua a chur ort féin deireadh a chur leo. Titfidh tú chun feola agus beidh sé thar a bheith deacair bheith tanaí arís.

Déan iarracht do cholainn a neartú agus a fhorbairt. Taitneoidh sé leatsa agus leis an mbantracht freisin. Is mó tairbhe a bhainfidh tú as.

6. Ceartaigh do radharc

Chomh luath is ar féidir leat, ceartaigh do radharc. Tá do radharc go hainnis. Téigh chuig radharceolaí a dhéanfaidh do shúile a cheartú. Tá gá le radharc maith mar sin más féidir le do shúile bheith go maith, déan sin. Neartóidh sé do mhuinín freisin.

7. Bí gníomhach in imeachtaí

Ná fan i do shuí sa bhaile. Bí gníomhach in eagraíochtaí. Glac páirt. Cuirfidh tú aithne ar dhaoine agus déanfaidh tú rudaí nua. Éireoidh leat dul ag taisteal freisin. Tá an saol róghearr le bheith díomhaoin. Rachaidh tú i bhfeidhm ar dhaoine nuair a bheidh tú ag glacadh páirt in imeachtaí. Beidh meas acu ort.

Mar fhocal scoir…

Thar aon rud eile, molaim go mór duit rogha mhaith a dhéanamh maidir le gairm. Aimsigh slí bheatha a ghinfidh a lán airgid duit. Sin an rud is mó a fheabhsóidh do shaol. Bíodh spraoi agat le mná. Bí ionraic leo agus bí ag súil go mbeidh siad ionraic leat. Mura mbeidh, déan dearmard orthu. Cosain do chroí ó rálacha. Má leantar mo chomhairle faoin dá ábhar sin, beidh tú in ann a lán fadhbanna a sheachaint.

Go n-éirí leat,

Beir bua.

Seanán